گام‌به‌گام به سوی توسعه پایدار آبزی‌پروری

گام‌به‌گام به سوی توسعه پایدار آبزی‌پروری

 
گام‌به‌گام به سوی توسعه پایدار آبزی‌پروری

به گفته محققان، آبزی‌پروری در جهان سریع‌ترین رشد را در میان دیگر بخش‌های کشاورزی دارد. طبق گزارش سازمان جهانی غذا این صنعت در طی ۳۰ سال گذشته به طور ثابت ۸ تا ۱۰ درصد رشد کرده است و این روند دارد.

 

بررسی کیفیت آب محل پرورش ماهی

محققان طرحی اروپایی به‌دنبال توسعه آبزی‌پروری پایدار هستند. این طرح که «ابزار ارزیابی و برنامه ریزی برای آبزی‌پروری پایدار»‌ (TAPAS ) نام دارد،‌ از سال ۲۰۱۶ میلادی و در قالب برنامه افق ۲۰۲۰ کمیسیون اروپا آغاز شده است.

بررسی کیفیت آب محل پرورش عوامل مهم در بررسی اثرات آبزی‌پروری بر محیط زیست است.

این طرح چهار ساله در هفت ذخیره‌گاه طبیعی کشت انواع مختلف ماهی در اروپا در حال انجام است. یکی از این مکان‌ها در نزدیکی اکازتو Akasztó پرورش ماهی کپور در مجارستان است. محققان اروپایی در این محل ابتدا ز از آب داخل محل پرورش آب خروجی نمونه‌برداری می‌کنند.

آرپاد فرینتس، زیست شناس از دانشگاه دانشگاه صنعتی «سنت ایشتوان»‌ (Szent István University) در مجارستان می‌گوید:‌ «ما فون ماهی‌ها و کیفیت آبی را که داخل و خارج محل کشت پرورش ماهی جریان دارد،‌ بررسی می‌کنیم. مقایسه آب داخل و بیرون محل پرورش به ما برای مدیریت و همچنین کنترل تنوع زیستی در آبهای‌ ذخیره‌‌گاه‌های اطراف حوضچه‌های پرورش ماهی کمک می‌کند.»

Euronewsدانشمندان مشغول نمونه برداری از محل پرورش ماهی کپور در «اکازتو» هستند Euronews

نمونه‌ها سپس به نقاط مختلف فرستاده می‌شود. هدف اندازه‌گیری میزان افزایـش سـطوح مـواد غذایـی در آب است وارده بـه محیـط کشـت آبزی پـروری دریایـی وارد می‌شود.

لیلینا پاپ،‌ زیست‌شناس دریایی از دانشگاه صنعتی «سنت ایشتوان»‌ (Szent István University) در مجارستان می‌گوید: «پارامترهایی نظیر دما میزان اکسیژن و قابلیت هدایت الکتریکی آب را اندازه گیری می‌کنیم. در یک آزمایشگاه سیار شیمی هم میزان نیترات،‌ نیترین، فسفر و آلومینیوم وارده بـه محیـط پرورش ماهی را می‌سنجیم.»

تمام این داده ها در اختیار محققان اروپایی قرار می‌گیرد. این طرح در آبهای شیرین و آب‌های شور پرورش گونه‌های مختلف ماهی در سراسر اروپا در حال اجراست.

به یکی از این محیطهای کشت آبزی‌پروری در نروژ می‌رویم که محل پرورش ماهی سالمون است.

ماهــی ســالمون از متداولتریــن ماهیــان پرورشــی است. ســالمون های پرورشــی در اروپــا از بـار آلودگـی بالاتـری برخـوردار اسـت

ترین داله، زیست‌شناس دریایی از «موسسه نروژی تحقیقات آبی» (NIVA) می‌گوید:‌ «هدف ما این است که الگوی انتشار مواد آلی زائد و یا داروهای درمانی مختلف در محیـط کشـت آبزی‌پـروری دریایـی را پیدا کنیم. اهمیت این الگو نظارت و کنترل تاثیرات زیست محیطی پرورش ماهی در مزارع مختلف در اروپاست.»

اهمیت توسعه پایدار آبزی‌پروری

توسعه پایدارآبزی‌پروری و جلوگیری از آسیب‌های زیست محیطی آن نیاز به روشها و تکنیکهای نوین و کارآمد دارد.

ترور تلفر،‌ زیست‌شناس دریایی از دانشگاه استرلینگ در اسکاتلند و مسئول طرح «ابزار ارزیابی و برنامه ریزی برای آبزی‌پروری پایدار»‌ درباره مدلسازی های کامپیوتری به کار رفته می‌گوید: «ما در این طرح به دنبال روشهای علمی مبتنی بر روشهای پیچیده کامپیوتری هستیم . همچنین تاثیراتی را که پرورش ماهی بر محیط زیست و برظرفیت پشتیبانی دارد،‌( حداکثر میزان جمعیت یک گونه بیولوژیکی در محیط‌زیست)‌ بررسی می کنیم.»

۷۰ درصد ماهیان پرورشی در اروپا وارداتی است. از نظر روبرت سزابو،‌ مسئول استخر پرورش ماهی کپور در مجارستان این بازار بالقوه نیاز به توسعه پایدار برای حفاظت از محیط زیست دارد.

او می‌گوید: «به گفته دانشمندانی که اینجا کار می کنند روشهایی ما سازگار با محیط زیست است. ترکیبات آب خروجی از این حوضچه ها به ترکیبات آب داخل آن بسیار شبیه است. این مسیری است که باید طی شود.»

فعالیت‌های مرتبط با آبزی‌پروری در اتحادیه اروپا بیشتر شامل پروروش حلزون و گونه‌های مختلف ماهی است. اتحادیه اروپا قصد دارد آبزی پروری سازگار با محیط زیست در اروپا تا سال ۲۰۲۰ میلادی ۲۵ درصد رشد داشته باشد.

نسل تازه‌ای از سوخت‌های طبیعی در راه است

نسل تازه‌ای از سوخت‌های طبیعی در راه است

 
 
نسل تازه‌ای از سوخت‌های طبیعی در راه است

زیست‌شناسان و شیمی‌دانان این مرکز پژوهشی که با استفاده از کاه، «بیوبوتانول» تولید می‌کنند می‌گویند این ماده‌ می‌تواند یک سوخت جایگزین تولید کند که‌ بسیار کاراتر بوده و با محیط زیست بسیار همسازتر است.

اینیس دل کمپو،‌ مهندس شیمی در این مرکز می‌گوید: «بوتانول،‌ در قیاس با دیگر زیست‌سوخت‌ها بسیار سنگین‌تر است یعنی فرّاریت بسیار کمتری دارد. بنابر این از انتشار گازهای مضر می‌کاهد و سبب می‌شود در پمپ‌بنزین‌ها یا تأسیسات صنعتی سوخت بسیار کمتری تبخیر شود.»

تبدیل خوراک دام به یک سوخت جایگزین، نیازمند یک فرآیند پیچیده مکانیکی، شیمیایی و مولکولی است. پژوهشگران برای رسیدن به فرمول تولید ایده‌آل، صدها فرآیند گوناگون را آزموده اند.

ایرانتزو الگریا، زیست‌شناس، فرایند تولید بیوبوتانول را شرح می‌دهد.

ایرانتزو الگریا که زیست‌شناس است فرآیند نهایی را چنین شرح می‌دهد:‌ «نخست کاه را آسیاب می‌کنیم. سپس آن را حدود ۵ دقیقه تا ۱۷۵ درجه سانتیگراد حرارت می‌دهیم و کمی اسید به آن اضافه می‌کنیم. حاصل کار بستر مناسبی برای افزودن آنزیم‌ها است. این آنزیمها زنجیره سنگین مولکولی مخلوط ما را می‌شکنند و آن را به مولکولهای ساده‌‌ای تجزیه می‌کنند که «مونومر» نام دارد. بعد باکتری‌هایی را می‌فرستیم تا از این مولکولها تغذیه کنند و آنها را مستقیما به بوتانول تبدیل کنند.»

اما در بریتانیا بود که زیست‌شناسان، باکتری مناسب برای این فرآیند را کشت دادند. نخستین انتخاب آنها ریزاندامواره‌هایی بود که مقاومت بسیاری در برابر برخی مواد شیمیایی نشان می‌دادند.

هالی اسمیت، زیست‌شناس مولکولی درباره تولید این باکتری‌های خاص‌ می‌گوید:«چالش اصلی ما کار کردن با ماده اولیه‌ بود، چون مواد شیمیایی بازدارنده‌ای در آن هست که فرآیند تخمیر باکتری‌ها را دچار تنش می‌کند. بنابراین نوعی باکتری‌ پرورش دادیم که مقاومت زیادی نسبت به این مواد شیمیایی دارد.»

آزمایشها نشان داده که بوتانول حاصل از این فرآیند را می‌توان تا ۴۰ درصد با بنزین و تا ۱۶ درصد با گازوئیل آمیخت. اکنون پژوهشگران به آینده این راه می‌اندیشند. اما بوتانول عملا کی می‌تواند وارد بازار شود؟

دانشمندان امیدوارند این سوخت تازه تا ده سال دیگر وارد بازار شود

ادوارد تیموتی دیویس، ‌مهندس زیست‌شیمی و همکار پروژه بوتانکست می‌گوید: «فناوری این کار موجود است. نکته این است که هزینه تولید را پایین بیاوریم. احتمالا ۵ تا ۱۰ سالی زمان لازم است تا به اراده تجاری لازم برسیم. تغییر مقررات هم لازم است و اینها بدون نیاز بازار فراهم نمی‌شود.»

این دانشمندان امیدوارند کارشان به پروژه ویژه اتحادیه اروپا کمک کند؛ پروژه‌ای که هدفش آن است که تا سال ۲۰۲۰ میلادی دست‌کم ۱۰ درصد از سوخت ترابری کشورهای اروپایی از منابع تجدیدپذیر فراهم شود.